آلمان، جهان | 10.10.2008
آيا مي توان برطالبان ازلحاظ نظامي غلبه کرد؟
افزايش خشونتها درپاکستان تا حدودي به مبارزات انتخاباتي درامريکا ارتباط دارد. درحالي که هردونامزد رياست جمهوري طرفدارشدت عمل دربرابرشورشيان اند، رسانه هاي گروهي موفقيت نظامي برطالبان را ناممکن مي دانند.
کميتۀ بين المللي صليب سرخ همين چند روز قبل منطقۀ شمالغربي پاکستان را به عنوان ساحۀ جنگي اعلام کرد. درين ميان صد ها هزار نفر بخاطر جنگ ميان ارتش پاکستان و جنگجويان اسلاميست، از مناطق شان فرار کرده اند. بخصوص در باجور ايجنسي، که در مرز با افغانستان قرار دارد، از آغاز عمليات نظامي در ماه آگست سال روان، جنگ هاي شديدي جريان دارد. ده ها هزار نفر حتي از آنجا به افغانستان پناه برده اند.
افزايش خشونت در آنجا با مبارزات انتخاباتي رياست جمهوري در ايالات متحدۀ امريکا وسيعاً رابطه دارد. ارتش پاکستان طي سالهاي اخير پيوسته مورد انتقاد ايالات متحدۀ امريکا قرار داشت که گويا در برابر طالبان و القاعده در مناطق هم مرز با افغانستان قاطعانه عمل نميکند. اين مناطق مهمترين پناهگاه القاعده و قرارگاه لوژستيکي طالبان براي حملات بالاي افغانستان بشمار ميرود
بارک اوباما کانديد دموکرات ها براي مقام رياست جمهوري ايالات متحدۀ امريکا در مبارزات انتخاباتي موضوع انتقاد بر سياست حکومت پيرامون عراق را با اين وعده که قطعات امريکايي را به ميدان اصلي جنگ عليه ترور به افغانستان ميفرستد، بهم ربط ميدهد.
"وقتي هدف ما يافتن اسامه بن لادن است و حکومت پاکستان نميتواند يا نمي خواهد او را ازبين ببرد، پس به گمان من بايد دست بکار شويم. و ما آنها را از بين ميبريم. ما بن لادن را ميکشيم و القاعده را شکست ميدهيم. اين بايد براي کشور ما در قدم نخست قرار داشته باشد."
از اينگونه اظهارات اوباما بر مي آيد که رييس جمهور بوش زير فشار قرار داشت که دست به اقداماتي بزند، و يا اينکه بوش، کمي قبل از پايان مأموريتش به عنوان رييس جمهور، اميدوار يک پيروزي خارق العاده بود. در هر صورت بوش از جانب خود فشار زيادي بر پاکستان وارد آورد تا عمليات نظامي را از مناطق سرحدي انجام بدهد.
طوريکه رسانه ها يکسان گزارش داده اند، بوش برخلاف مشوره هاي کارشناسان واشنگتن در وزارت خارجه و دفاع آنکشور، در تابستان امسال حملات در خاک پاکستان را هم مخفيانه اجازه داده بود. از آن ببعد هواپيما هاي بدون سرنشين هرچه بيشتر از خاک افغانستان پرواز کرده و اهدافي را در داخل پاکستان مورد حمله قرار ميدهند. چندين بار هم سربازان ايالات متحدۀ امريکا خود به آنطرف مرز رفته اند. به اين ترتيب ايالات متحدۀ امريکا متحد پاکستاني اش را در وضع بدي قرار داده است. سربازان پاکستاني که گذشتن غير قانوني امريکاييان را از مرز نقض تماميت ارضي و يک اهانت تلقي ميکنند، تا حال چند بار شليک هاي اخطاريه کرده اند.
کارشناسان زيادي اين سياست جديد امريکا را غير مثمر ميدانند. برخي از اين کارشناسان بدين باور اند که اين شکل مداخلۀ امريکاييان در غرب پاکستان در دراز مدت طالبان را بيشتر نيرو بخشيده و اين خود تأثير منفي بر افغانستان هم مي گذارد. از طرف ديگر روحيۀ ضد امريکايي هم در پاکستان قوي تر ميشود.
مشکل تنها در نقض تماميت ارضي پاکستان نيست، بلکه اطلاعات نادرست ادارۀ استخبارات، بمانند افغانستان، در مناطق قبايلي پاکستان هم باعث آن ميشوند که در نتيجه حملات هوايي تعداد زيادي از افراد ملکي هم کشته شوند. و اين خود تمايل و علاقه مندي به جنگجويان را بيشتر ميسازد.
افکار عامه هم روزبروز تغيير ميکند. در حاليکه پس از حملۀ سنگين ماه سپتمبر بر هوتل ماريوت در اسلام آباد مردم از طريق رسانه ها انتقاد ميکردند که حکومت عليه تندروان قاطعانه عمل نميکند، همين رسانه ها امروز مينويسند که طالبان در واقعيت امر از خارج اکمال ميشوند.
جاويد چودري گردانندۀ يک برنامۀ تلويزيوني پاکستان در برنامه اش خطاب به بيننده گانش گفت:
"واقعيت اينست که اسلحه و تکنالوژي جنگي به مناطق قبايلي از روسيه مي آيند. روسيه مقادير زياد مرمي و مواد منفلقه را از طريق ايران به مزارشريف انتقال داده و از آنجا به مناطق قبايلي ميرساند. در پاکستان آن واحد هاي کوماندويي دستگير شده اند که مسلمان نيستند، گوشت سگ و پشک را ميخورند و الکهول مينوشند."
برخي ديگر از مبصرين رسانه ها دست هندوستان و حتي خود ايالات متحدۀ امريکا را در عقب طالبان مي بينند. پاکستان خود را قرباني اين جنگ ميداند.
اما شايد سياست امريکا در زمينه تغيير کند. در حاليکه متحدان هرچه بيشتر بر پيروزي خود در جنگ در افغانستان ترديد پيدا ميکنند، حکومت افغانستان ظاهراً در تلاش مذاکره با طالبان است. چنين مذاکره اي را حتي وزير دفاع ايالات متحدۀ امريکا هم ناممکن نمي داند.
