آلمان، جهان | 10.10.2008
هند پس از 30 سال انزواي اتومي
معامله بر سر نيروي هستوي با ايالات متحده امريکا براي هند به معنايي پايان انزوايي سي ساله در امور هستوي اين کشور است.
هند براي نخستين با در دهۀ هفتاد دست به امتحان سلاح اتمي زد. انتقاد کنندگان بين المللي استدلال مي نمايند که اين توافق به برنامه هاي سلاح هاي اتمي هند مشروعيت مي بخشد و به اين ترتيب به عدم توسعه بخشيدن نيرو هاي هستوي صدمه وارد مي کند.
ناظرين ديگردليل مي آورند که هند با اين قرار داد بخش زيادي از دستگاه هاي اتمي اش را تحت نظارت بين المللي قرار مي دهد. به اين ترتيب فوايد اين قرار داد براي جامعه جهاني بيشتر از خطرات آن خواهد بود. کريستيان واگنر کارشنساس در مسايل هند از موسسۀ علم وسياست دربرلين ، نيز به همين نظر بوده مي گويد:
Bildunterschrift: Großansicht des Bildes mit der Bildunterschrift: تنها امریکا نه بلکه فرانسه نیز معاملات اتومی با هند بازکرده است . دراینجا کوشنر وزیرخارجه فرانسه با انیل کاکودکاررئیس کمسیون اتومی هند درکاخ الیزه دیده می شود
"من به اين نظر هستم که اين قرار داد تا اين حدي جهان را مطمئن تر مي سازد که هندي ها شايد بعد از 20 سال، غور خواهند کرد که آيا آنان تخنيک در امور هستوي شان را به کشور هاي ديگر صادر خواهند کرد. من فکر مي کنم اگر کشوري را که خارج از قرار داد سلاح هاي اتمي است، به صورتي بتوان آن را به رژيمي نزديک ساخت، اگر بتوان اين کشور را مقيد به وجايب مختلف ساخت و نيز اگر اين کشور را بتوان ملزم به مکلفيت هاي کرد، سپس من فکر مي کنم که جهان به اين وسيله بيشتر مطمئن تر مي گردد تا نامطمئن تر."
پنچ قدرت اتمي به رسميت شناخته شده، از اين قرار داد به همان گونه حمايت مي نمايند که آژانس انرژي اتمي بين المللي (IAEA)، چنانچه توافق 45 دولت عضو "گروه عرضه کنندۀ نيرو هاي هستوي" ديگر مانعي نمي بينند. براي بسياري از کشور هاي عضو اين مي تواند داراي انگيزه و علاقمندي اقتصادي نيز باشد. واگنر به ادامه مي گويد:
Bildunterschrift: Großansicht des Bildes mit der Bildunterschrift: آژانس بین المللی انرژی اتومی نیز کدام مانعی برای امضا این قرار داد نمی بیند
"در اينجا طبعا ً قبل از همه يک بازار عظيم جديد براي صنعت اتمي در کشور هاي که با هند رابطه دارند، موجود است که اين را کسي نمي تواند از نظر دور دارد."
در هند قراد داد هستوي با ايالات متحده امريکا، از طرف ملي گرايان جناح هاي مختلف مورد انتقاد قرار گرفته است. پروفيسور کمال ميترا چيناي ، سياست شناس در دانشگاه جواهر لعل نهرو در دهلي نو، انتقاداتش را از اين قرار داد چنين بر مي شمارد:
"اين معامله واضحا ً آشکار مي سازد که هند ديگر نمي تواند به کدام امتحان اتمي دست زند. اگر با وجود آن بمب هاي اتمي در هند امتحان گردد، اين به معنايي بي اعتبار شدن قرار داد خواهد بود."
Bildunterschrift: Großansicht des Bildes mit der Bildunterschrift: معاملات غیرقانونی عبدالقدیرخان خان پدربمب اتومی پاکستان مانع امضای قرار داد مشابهی با این کشورمی باشد
بسياري از هندي ها از اين هراسان هستند که هند بي طرفي اش را به وسيلۀ اتحاد استراتيژيکي با ايالات متحده امريکا به بازي مي گيرد. چنين تعبيري از اين قرار داد، کشور هاي ديگر منطقه را نيز پريبشان ساخته است، به خصوص پاکستان را. يوسف رضا گيلاني نخست وزير پاکستان از ايالات متحده امريکا تفاضاي يک قرار داد مشابه را با کشورش نموده است. اما با درنظر داشت تجارب منفي با عبدالقادر خان پدر بمب اتمي پاکستان چنين چيزي فعلا ً مورد بحث نيست، زيرا عبدالقادرخان متهم است که تخنيک نيرو هاي هستوي را به کشور هاي چون کوريايي شمالي به فروش رسانيده است. اما کرستيان واگنر به اين نظر است که بهبودي روابط ايالات متحده امريکا با هند اساسا ً به ضرر پاکستان نيست.
















